Impresariot dhe arti

Në gazetën  e rëndësishme angleze Sunday Times është botuar, midis të tjerash edhe një listë e impresariove (apo menazherëve) më të rëndësishëm të kohëve. Ata fillojnë që nga gjermani Johann Peter Salomon  i gjysmës së dytë të shek XVIII e deri tek menazheri i madh i teatrit muzikor Kamerun Mekintosh (Cameron Machintosh) në ditët tona.

Në Sunday Times këtë fundjavë do të gjeni Lista e Pasur e këtij viti është plot me lloje krijuese – por çfarë lidhje me impresaret pas skenave? Njerëz si Cameron Mackintosh, i cili figuron në listën e vitit 2017, mund të jenë ndryshimi midis suksesit dhe dështimit në skenë…

Përgjatë historisë, një lumë menaxherësh dhe inpresariosh kanë paraqitur muzikën e kompozitorëve të mëdhenj në arenën publike. Megjithë rolin jetësor që ata luajnë në ciklin jetësor të artit, emrat e tyre shpesh janë dytësorë. Këta janë disa nga impresaret më të rëndësishme që kanë ndikuar peizazhin e muzikës.

Johann Peter Salomon (1745–1815)

I njohur si njeriu që solli Haydenin në Londër, Johann Peter Salomon ishte vetë një kompozitor i suksesshëm dhe violinist, dhe ai drejtoi shumë nga shfaqjet e para të veprës së Haydn. Ishte Salomoni që i dha Haydenit tekstin origjinal në gjuhën angleze për oratorin “Krijimi”, pasi Handel e hodhi poshtë atë. Haydn shkroi simfonitë Nr. 93 – 104 për vizitat e tij në Londër, kjo është arsyeja pse ata njihen si Simfonitë  Londineze, por ato njihen edhe si Simfonitë e Salomonit, për nder të njeriut që ndihmoi për t’i ekzekutuar ato në publik.

Richard D’Olyly Carte (1844 – 1901)

Richard D’Oyly Carte ishte një agjent talentesh për shumë vite para se të fillonte bashkëpunimin e tij të famshëm me Gilbert dhe Sullivan. Kompozitori francez Charles Gounod, Clara Schumann dhe Oscar Wilde ishin të gjithë në pika të ndryshme të shënimeve të tij. Më 1875 ai e porositi Sullivan-in të shkruaj muzikën për ‘Trial By Jury’ dhe pas suksesit të tij të jashtëzakonshëm ai themeloi Ndërmarrjen Opera D’Oyly Carte në 1879.

Antonio Vivaldi (1678 – 1741)

Mund të të befasojë kur të shihni emrin e një kompozitori kaq të famshëm në listën tonë të impresariove, por Antonio Vivaldi ishte një aktivist dhe menazher i vërtetë në Venecia në kapërcyell të Shekullit XVIII, duke kaluar disa sezone në Teatrin San Angelo. Ka të ngjarë që Vivaldi të ketë qenë një kompozitor aq dhe impresario në masë të barabartë gjatë karrierës së tij 25 vjeçare. Në një letër drejtuar patronit të tij Marchese Bentivoglio në vitin 1737, ai përmend “94 operat e tij”. Me sa dimë, Vivaldi shkruajti vetëm rreth 50 opera, kështu që të tjerët ndoshta ishin opera të cilat ai i menaxhonte dhe vinte në skenë, dhe në të cilat ai ishte investuar personalisht.

Sergei Diaghilev (1872 – 1929)

Në konservatorin e Shën Peterbergut, mësuesi i Diaghilevit, Nicolai Rimsky-Korsakov, i tha atij se ai nuk kishte asnjë talent për muzikë. Pas kësaj ai themeloi Baletin Rus, megjithatë, sensibilitetet e tij artistike shndërruan teatrin, muzikën dhe artet pamore si askush më parë. Pa Diaghilevin, vepra të tilla si Zogu i Zjarrit i Stravinskit “Les Biches” e Poulenc-ut dhe “Daphnis et Chloé” e Ravelit mund të mos ishin shkruar kurrë, dhe Diaghilevi katalizoi bashkëpunimin midis dy të mëdhenjve të shekullit të 20-të – Picassos dhe Stravinskit.

Cameron Mackintosh (1946 -)

Cameron Mackintosh është përshëndetur si “prodhuesi më i suksesshëm teatral, me ndikim dhe i fuqishëm në botë”. Ai është njeriu i disa prej shfaqjet´ve më të suksesshme të West End dhe Broadway-t në të gjitha kohërat, duke përfshirë “Phantom Of The Opera”, “Cats dhe Miss Saigon”. Në fillim të viteve 1980 Mackintosh u prezantua me një album konceptesh popullore për Revolucionin Francez dhe iu afrua shkrimtarëve Alain Boublil dhe Claude-Michel Schönberg me idenë për ta shndërruar atë në një shfaqje teatrale. Rezultati,i Të mjerëve (Les Miserables) u bë një nga shfaqjet më të suksesshme muzikore në histori.

Në vendin tonë kjo rracë e domosdoshme e zhvillimit të artit nuk njihet, nuk ka strategji të krijohet dhe ka mbetur rudimentare. Edhe ata që mendojnë se janë të tillë janë përfshirë nga interesa të ngushta biznesi dhe horizonte të ngaushtë kulturor.

Opusalb

 

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Subscribe
No Thanks
Thanks for signing up. You must confirm your email address before we can send you. Please check your email and follow the instructions.
We respect your privacy. Your information is safe and will never be shared.
Don't miss out. Subscribe today.
×
×
WordPress Popup
error: Sorry! You don\'t copy...