Baroque’s singers

Lindja e operas në vitin 1600 ishte një evenimat i rëndësishëm muzikor pasi ajo u bë e njohur dhe u përhap në të gjithë botën deri në ditët tona. Por kush ishin protagonistët e këtij spektakli të këtij arti sikretik?

Ja disa nga ato figura që kanë mbetur yjet e vokalit në periudhën baroke:

  1. Francesco Rasi (14 maj 1574 – 30 nëntor 1621) ishte një kompozitor, këngëtar (tenor), lojtante në kitarën e madhe (të quajtur chitarrone) dhe poet italian. Rasi lindi në Arezzo, studioi në Universitetin e Pizës dhe në 1594 studioi për ca kohë me Giulio Caccini-n. Ai këndoi në shfaqjet e para të operas “Euridice” të Jacopo Peri-t dhe operën “Il rapimento di Cefalo” të Caccini-t më 1600. Në vitin1607 ai krijoi rolin kryesor në operën “Orfeu” të Klaudio Monteverdit, dhe më 1608 këndoi në shfaqjet e para të operës “Dafne” të kompozitorit Marco da Gagliano. Rasi ishte një këngëtar i respektuar për kohën, aftësia e të cilit shquhej për zbukurimet në këndim, timbrin e bukur dhe aftësia për të kënduar me shije dhe ndjenjë.
  1. Virginia Ramponi-Andreini, e njohur gjithashtu me emrin e saj artistik “La Florinda” (1583 – rreth 1630) ishte një aktore dhe këngëtare e famshme italiane. Ajo ishte e njohur për shfaqjet e saj në shfaqjet commedia dell’arte, shumë prej tyre të shkruara për të nga burri i saj Giambattista Andreini dhe për krijimin e rolit kryesor në operën e humbur të Claudio Monteverdi L’Arianna. Ajo ka lindur në Italinë Veriore ose në Milano ose Genova. Data dhe vendi i saktë i vdekjes së saj nuk dihen.
  1. Domenico Allegri (rreth. 1585 – 5 Shtator 1629) ishte një kompozitor dhe këngëtar Italian i Shkollës Romake të Barokut të hershëm. Ai ishte djali i dytë i karrocierit milanez Costantino Allegri, i cili jetonte në Romë me familjen e tij dhe ishte një vëlla më i ri i Gregorio Allegrit të famshëm. Në 1610 shërbeu në të njëjtin rol në kishën e Santa Maria në Trastevere në Romë. Allegri është kryesisht i famshëm si një nga të parët që përfshin shoqërime specifike instrumentale të muzikës vokale fetare. Ndërsa pjesa më e madhe e muzikës së tij është e humbur.
  1. Giulio Romolo Caccini (gjithashtu Giulio Romano) (Romë, 8 tetor 1551 – Firence, varrosur më 10 dhjetor 1618) ishte një kompozitor, mësues, këngëtar, instrumentist dhe shkrimtar italian i epokës së Rilindjes së vonë dhe barokut të hershëm. Ai ishte një nga themeluesit e zhanrit të operës, dhe një nga krijuesit më me ndikim të stilit të ri barok. Ai ishte gjithashtu babai i kompozitorit Francesca Caccini dhe këngëtares Settimia Caccini. Caccini shkroi muzikë për tre opera – Euridice (1600), Il rapimento di Cefalo (1600) dhe Euridice (1602), megjithëse dy të parat ishin bashkëpunime me të tjerët (kryesisht Peri për Euridice-n e parë). Ai ishte kryesisht një kompozitor i monodisë dhe këngës solo të shoqëruar nga një instrument kordofon.
  1. Johann Adolph Hasse (pagëzuar më 25 mars 1699 – 16 dhjetor 1783) ishte një kompozitor, këngëtar dhe mësues i muzikës gjerman i shekullit të 18-të. Jashtëzakonisht popullor në kohën e tij, Hasse ishte i njohur më së shumti për organizimet e tij, megjithëse ai gjithashtu kompozoi një sasi të konsiderueshme të muzikës fetare.
  1. Johann Mattheson (28 shtator 1681 – 17 prill 1764) ishte një kompozitor, këngëtar, shkrimtar, leksikograf, diplomat dhe teoricient i muzikës gjermane.
  1. Pietro Marc’Antonio Cesti (pagëzimi 5 gusht 1623 – 14 tetor 1669), i njohur sot kryesisht si një kompozitor italian i epokës së Barokut, ishte gjithashtu një këngëtar (tenor), dhe organist. Ai ishte “muzikanti më i famshëm italian i brezit të tij“. Cesti njihet kryesisht si një kompozitor i operave. Më të famshmit prej tyre ishin Orontea (Innsbruck, 1656), La Dori (Innsbruck, 1657), dhe Il pomo d’oro (Vjenë, 1668). Il pomo d’oro (Molla e Artë) u shkrua për dasmën e Perandorit Leopold I në Vjenë në 1666, dhe u shfaq për herë të parë në 1668, në një prodhim të famshëm bujar. Ishte shumë më e hollësishme sesa operat bashkëkohore veneciane, duke përfshirë një orkestër të madhe, kore të shumta dhe pajisje të ndryshme mekanike të përdorura për të vënë në skenë gjëra të tilla si perënditë që zbresin nga qielli (deus ex machina), betejat detare dhe stuhitë.Cesti ishte gjithashtu një kompozitor i kantatave të dhomës dhe operat e tij shquhen për stilin e pastër dhe delikat të transmetimeve të tyre, më të përshtatshme për dhomën sesa për skenën. Ai shkroi në stilin bel canto të shekullit të 17-të dhe kompozimet e tij u ndikuan shumë nga karriera e tij si një këngëtar profesionist.
  1. Carl Heinrich Graun (7 maj 1704 – 8 gusht 1759) ishte një kompozitor dhe tenor gjerman. Së bashku me Johann Adolph Hasse, ai konsiderohet të jetë kompozitori më i rëndësishëm gjerman i operës italiane të kohës së tij.
  1. Domenico Alberti (rreth. 1710 – 14 tetor 1740 ose 1746) ishte një këngëtar, harpeshordist dhe kompozitor italian. Alberti lindi në Venecia dhe studioi muzikë me Antonio Lotti-n. Ai shkroi opera, këngë dhe sonata për instrumentet e tastierës, për të cilat njihet më shumë sot.
  1. Francesca Caccini 18 shtator 1587 – pas vitit 1641) ishte një kompozitore, këngëtare, luteniste, poete dhe mësuese muzike e epokës së hershme të Barokut. Ajo njihej gjithashtu me nofkën “La Cecchina”dhënë asaj nga Fiorentinët dhe ndoshta një zvogëlues i “Francesca”. Ajo ishte vajza e Giulio Caccini. Puna e saj e vetme e mbijetuar skenike, është Çlirimi i Ruggiero-s, konsiderohet gjerësisht opera më e vjetër nga një grua kompozitore.
  1. Barbara Strozzi, pagëzuar më 6 gusht 1619 – 11 nëntor 1677) ishte një këngëtare dhe kompozitore italiane e Periudhës Barok. Gjatë jetës së saj, Strozzi botoi tetë vëllime të muzikës së saj, duke pasur më shumë muzikë në shtyp se çdo kompozitor tjetër i epokës. Kjo u bë e mundur pa ndonjë mbështetje nga Kisha ose patronazhi i vazhdueshëm i fisnikërisë.
  2. Atto Melani (30 mars 1626 në Pistoia – 4 janar 1714 në Paris) ishte një këngëtar i famshëm italian i operas, kastrat, gjithashtu i punësuar si diplomat dhe spiun i Mbretërisë  Më 1641 këndon në inaugurimin e “Teatrit të Ri” në Venecie, së bashku me Anna Renzin. Melani ka qenë objekt në vitet e fundit në romaneve të Rita Monaldit dhe Francesco Sortit duke filluar me Imprimatur dhe duke vazhduar me Secretum dhe Veritas. Të dy autorët botuan disa dokumente të shkruara nga Melani, përfshirë një letër drejtuar Luigjit XIV.
  1. Carlo Ambrogio Lonati, i pagëzuar Giovanni Ambrogio Leinati, (1645 -1712) ishte një kompozitor, violinist dhe këngëtar Italian. Francesco Maria Veracini e përshkroi atë në 1760 si një nga violinistët më virtuozë të shekullit të tij.
  1. Richard Leveridge (19 korrik 1670 – 22 mars 1758) ishte një këngëtar anglez bas i skenës në Londër dhe një kompozitor i muzikës barok, duke kompozuar shumë këngë të njohura.
  1. Settimia Caccini (6 tetor 1591 – rreth 1638, Itali) ishte një këngëtare dhe kompozitore e njohur italiane gjatë viteve 1600, duke qenë një nga gratë e para që kishte një karrierë të suksesshme në muzikë. Caccini ishte shumë e vlerësuar për punën e saj artistike dhe teknike me muzikë. Ajo vinte nga një familje kompozitorësh dhe këngëtarësh të njohur, me babanë e saj Giulio Caccini dhe motrën e saj Francesca Caccini. Settimia Caccini ishte më pak e njohur si kompozitore sepse ajo kurrë nuk botoi koleksionin e saj të veprave. Në vend të kësaj, nëntë vepra i atribuohen asaj në dy dorëshkrime të këngëve laike. Settimia njihej shumë më tepër për talentin e saj si këngëtare dhe si soliste. E ardhur nga një familje muzikore, ajo ishte në gjendje ta arrinte famën dhe suksesin e saj.
  1. Francesca Cuzzoni (2 Prill 1696 – 19 Qershor 1778) ishte një soprano operistike italiane e epokës së Barokut.

Cuzzoni studioi me Francesco Lanzin dhe u shfaq për herë të parë në Parma në 1716. Ajo bëri debutimin e saj në Venecia në 1718 si Dalinda në “Ariodante” të Carlo Francesco Pollarolos dhe në Londër në 1723 si Teofane në “Ottone” të George Frideric Handelit, interpretuar nga kompania e tij e operës. Atje ajo më pas arriti famë dhe ishte nga të zgjedhurat e tij në shumë role të Handelit të shkruara posaçërisht për të, si Kleopatra, Asteria, Rodelinda dhe Antigona.

  1. Madama Europa ishte nofka e Europa Rossit (1600), një këngëtare e operës, këngëtarja e parë hebraike e operës që arriti famë të gjerë jashtë komunitetit hebre. Ajo ishte motra e violinistit dhe kompozitorit hebre Salamone Rossi i cili dihet se ishte punësuar në Mantova nga 1587 deri në 1628.Ajo ndoshta e mori emrin e saj nga paraqitjet në rolin mitik të Evropës në një intermezzo para vitit 1600 në oborrin e Dukes të Mantovës.
  1. Anna Renzi (rreth vitit 1620 – pas vitit 1661) ishte një soprano italiane e njohur për aftësinë e saj të aktrimit si dhe me zërin e saj, e cila është përshkruar si diva e parë në historinë e operës.
  1. Pier Francesco Tosi (rreth 1653 – 1732) ishte një këngëtar, kompozitor dhe shkrimtar i muzikës, kastrat. Opinoni “de ‘cantori antichi e moderni” i tij … ishte traktati i parë i plotë për të kënduarit dhe ofron një vështrim unik në aspektet teknike dhe shoqërore të muzikës vokale baroke.
  1. Giovanni Andrea Bontempi (rreth 1624 – 1 korrik 1705) ishte një këngëtar italian, Castrat, më vonë kompozitor, historian, teoricienë muzike dhe ndihmës kapellmeister i Heinrich Schütz në Dresdenit nga 1657. Paride i tij ishte opera e parë në gjuhën italiane që u dha në Dresden. Ajo u krye për herë të parë në nëntor 1662 në Kështjellën e Dresdenit për të festuar martesën e vajzës së Zgjedhësit të Saksonisë dhe, Kontit të Ai kompozoi dy opera të tjera, që të dyja patën gjithashtu premierë në Dresden: Dafne të cilën e interpretoi në 1671 për të hapur Opernhaus am Taschenberg, dhe Jupiter und Jo të cilën e  interpretoi për herë të parë në 1673.
  1. Gaetano Majorano (12 Prill 1710 – 31 Janar 1783) ishte një këngëtar italian, castrat, dhe operist, i cili interpretoi me emrin e artit Caffarelli. Ashtu si Farinelli, Caffarelli ishte një student i Nicola Porporas.
  1. Vittoria Archilei (1582 – 1620) ishte një këngëtare, kërcimtare dhe instrumentiste e liutit italiane. Ajo lindi Vittoria Concarini, por në 1582 u martua me Antonio Archilei, një kompozitor dhe lutist. Ajo ishte në shërbim të Ferdinando I de ‘Medici, Duka i Madh i Toskanës, së bashku me Emilio de’ Cavalieri, i cili ishte mentori i saj.

 

përgatiti Eva Qosja

 

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Subscribe
No Thanks
Thanks for signing up. You must confirm your email address before we can send you. Please check your email and follow the instructions.
We respect your privacy. Your information is safe and will never be shared.
Don't miss out. Subscribe today.
×
×
WordPress Popup
error: Sorry! You don\'t copy...